Izdana “Spomenica škole u Trpinji” u okviru projekta “Tragom prošlosti” kojeg provodi ZVO

U vukovarskom Srpskom kulturnom centru sinoć je održana promocija novog izdanja Zajedničkog veća opština Vukovar pod nazivom “Spomenica škole u Trpinji”. O samom izdanju govorili su urednik Veljko Maksić i Vesna Vujić, direktorica Osnovne škole Trpinja na čiju je inicijativu spomenica i izdana. Spomenica sadrži dragocena sećanja na istoriju škole i srpske zajednice koja se kroz vreme kulturno, duhovno i obrazovno razvijala u Trpinji. Datira iz davne 1882. godine.

– S obzirom da smo mi jedna od retkih škola koja uopšte poseduje svoju spomenicu, kroz neke prethodne godine u nekim ranijim istraživanjima, a i upitima iz Državnog arhiva shvatila sam da su sve naše spomenice koje postoje na ovom području odnešene u državne arhive, uglavnom u Arhiv Slavonije. U nekoliko navrata moram da priznam da su dolazili kod nas u školu vezano uz spomenicu i samim tim smo bili svesni da imamo kod sebe jedno vrlo, vrlo važno delo, koje sigurno puno toga čuva. Kada sam pričala sa kolegom Maksićem rekla sam da sam se bavila spomenicom u poslednjih više od godinu i po dana. S obzirom da je ona napisana uglavnom rukopisnom ćirilicom, sa nešto malo latinice zaista je trebao jedan određeni period da se ona sva prepiše, ali to mi je bila velika želja, s obzirom da je prvi zapis u spomenici iz 1882. godine – rekla je Vujićeva i istakla da je spomenica vredno arhivsko i istorijsko gradivo.

– Pre nekoliko godina dogovorila sam sa štamparijom da se spomenica iskenira kako bismo je sačuvali za neka daljnja vremena, a ovo je sad samo nastavak te priče dakle spomenicu sam prepisala i u dogovoru sa Veljkom smo je uredili u ovakvu jednu knjigu, smatrajući da je bitno važno da se predstavi javnosti. Ona sadrži vrlo važne stvari, činjenice o istoriji našeg naroda na ovom području. Ona svedoči o svemu onome što su Srbi u Sremu živeli i proživeli, kako su živeli, kako su se borili. Kroz nju provejava ta jedna ljubav, želja i volja za učenjem napredovanjem čuvanjem svoga i čuvanjem tradicije – ističe Vujićeva.

Pisana je rukopisnom ćirilicom, a s obzirom da je bilo i perioda kada je državna vlast zabranila to pismo, zapisa iz jednog dela istorije nema, a delom su zapisani latinicom.

– To je bilo 1914. godine kad je prvi put hrvatski ban Škrlec zabranio ćirilicu, učitelji su je, što se vidi iz tih zapisa, iz nekog protesta prestali pisati, da bi 1915. došao nadzornik i naredio da se naknadno napiše ta godina. Vidi se da učitelji nisu hteli jednostavno pisati pismom koje nisu osećali kao svoje i koje im je naređeno, međutim tih četiri godine se pisala latinica kako je moralo. Nakon Prvog svetskog rata ponovo se učitelji vraćaju na ćirilicu. Istu situaciju imamo od 1941. kada je u NDH zabranila ćirilica, učitelji su to ispoštovali onako kako su morali. Čim je došlo oslobođenje 1945. godine učitelji se ponovo automatski vraćaju na ćirilicu – kaže naša sagovornica.

Na početku programa prisutne je pozdravio predsednik Zajedničkog veća opština Dejan Drakulić, koji je podsetio da je spomenica izdana u sklopu projekta “Tragom prošlosti”.

– To je pre svega dokaz o životu Srba na ovom prostoru i ne odnosi se samo na školu. Iz te spomenice se mogu videti i prilike i okolnosti koje su zapisane. Može se videti na koji su način ljudi živeli i u kojim okolnostima su živeli, kakav je bio društveno politički život i naravno podaci koji se odnose na školu: o broju učenika, profesora i ostali detalji koji su se upisivali – rekao je Drakulić u izjavi medijima.

S.M.