Predstavljen prvi ilustrovani pregled osam vekova istorije Srpske pravoslavne crkve

 

U Muzeju grada Vukovara sinoć je predstavljena knjiga “Srpska pravoslavna crkva – osam vekova istorije u slici i reči”. Reč je o monumentalnom pregledu 800 godina istorije najstarije institucije u srpskom narodu, otkako se Sveti Sava izborio za njenu samostalnost 1219. godine. Knjiga je izašla povodom velkog jubileja koji se slavi iduće godine. Autori knjige su istoričar dr Boris Stojkovski, docent na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu, istoričar Srđan Ercegan i istoričarka umetnosti dr Valentina Vuković.

“Ovo je kapitalno delo jer je ovde doista urađen pregled istorije Srpske pravoslavne crkve kroz osam vekova, ali uz jedan detaljan uvod u peirodu od naseljavanja Slavena na Balkansko poluostrvo pa do sticanja autokefalije i onda čitav period od 1219., dakle od momenta kada Sveti Sava postaje autokefalni srpski arhiepiskop sve do današnjeg dana i njegove svetosti patrijarha srpskog gospodina Irineja. To je jedan sveobuhvatan pregled, ali i sažimanje najnovijih naučnih saznanja iz različitih oblasti, istorije, istorije umetnosti, istorije arhitekture, istorije književnosti itd. gde smo se trudli da predstavimo ne samo istoriju SPC kao događajnu istoriju nego da damo i pregled njenog kulturnog delovanja, dakle kroz književnost, kroz umetnosti i sve ono što je činilo rad SPC u prethodnih osam vekova i što se nadamo da će i u narednom periodu za neke buduće generacije i naraštaje istoričara biti od najvećeg značaja”, kaže Stojkovski.

“Trudili smo se da ispreplićemo političku istoriju, ono što je pozadina svega što se dešavalo od 1219. do najnovijih vremena i da se kroz prizmu istorijskih događaja prikaže i ono što je delatnost Crkve. To je neraskidivo. Osam vekova je neraskidiva misija svetovnih i crkvenih vlasti u najrazličitijim okolnostima”, ističe Stojkovski. Delovi knjige posvećeni su pismenosti jer je Crkva imala veliki značaj u samom širenju pismenosti, kaže Stojkovski podsećajući da su manastiri bili prvi centri opismenjavanja koji su dali velike autore i stvorili i književnost i jezik u Srba.

Knjiga sadrži biografije svih srpskih prvojeraraha, arhiepiskopa i patrijaraha. Ukrašena je najreprezentativnijim biserima srpske umetnosti i kulture od srednjeg veka do danas, svetskim simbolom mira Belim anđelom, svim značajnim zadužbinama Nemanjića…Svoje mesto u knjizi našle su i svetinje s današnje Hrvatske kao što su manastiri Krka, Dragović i Lepavina.

Izuzetan značaj posvećen je mestu i položaju žena u Crkvi, rekao je Stojkovski, navodeći imena značajnih žena kao što su kraljica Jelena Anžujska, Jefimija prva pesnikinja, kneginja Milica koja bila i diplomata i Sveta mati Angelina koja je bila velika ktitorka.

Knjiga je podeljena u osam poglavlja, kaže Srđan Ercegan, urednik izdanja iz izdavačke kuće Datastatus iz Beograda koja je specijalozovana za naučna i usko-stručna izdanja

“Svako od tih poglavlja bavi se jednim vekom trajanja SPC s tim da smo se trudili da knjizi damo jedan savremen identitet, da ona deluje moderno i da bude laka za čitanje i da kroz sam likovni prikaz šalje adekvatnu poruku”, kaže Ercegan i dodaje da knjiga sadrži više od 400 fotografija visokog kvaliteta.

Predstavljanje knjige u Vukovaru organizovala su Županijska stručna veća učitelja i nastavnika istorije i geografije, likovne i muzičke kulture i veronauke odnosno Agencija za odgoj i obrazovanje u saradnji sa Srpskom pravoslavnom crkvom i Eparhijom osječko-poljskom i baranjskom.

U okviru promocije, dr Marko Šukunda održao je predavanje o Svetom Stefanu Štiljanoviću, kojeg kao svog patrona proslavlja Eparhija osječko-poljska i baranjska. Na početku skupa govorio je episkop osječko-poljski i baranjski Heruvim upoznavši okupljene s istorijom naše eparhije, a uz brojne profesore, nastavnike i veroučitelje skupu je prisustvovala i konzulica Generalnog konzulata Srbije u Vukovaru Ljudmila Ostojić.