Sinoć je u Kulturnom i naučnom centru “Milutin Milanković” u Dalju održana promocija knjige “Srpska kulturna, sportska i zanatlijska društva u Osijeku” osječkog lekara Zorana Miškovića.

Ova knjiga je rezultat sedmogodišnjeg rada. Autor je pre sedam godina na poklon dobio značku Srpskog pevačkog društva “Gusle” iz Osijeka i od interesa šta je ta značka predstavljala, započelo je istraživanje kulturne baštine osječkih Srba.

– Knjiga donosi istorijski presek, od osnivanja do članstva svih srpskih društava koja su delovala u Osijeku od sredine 19. do sredine 20. veka. Ovom knjigom se obeležava i 170. godišnjica od osnivanja Srpskog pevačkog društva “Gusle”, osnovanog davne 1847. godine, jednom od najstarijih pevačkih društava u Slavoniji te petom u istoriji srpskog muzičkog stvaralaštva – otkriva autor.

Mišković u Biografskom vodiču na kraju knjige donosi i biografije značajnih ličnosti, od zanatlija do znamenitih osječkih Srba, među kojima je i ujak Milutina Milankovića Vasilije Muačević, dugogodišnji predsednik Srpskog pevačkog društva “Gusle”. Zahvaljujući okupljanju i trudu osječkih Srba nastalo je Žensko dobrotvorno društvo, Srpska zanatlijska zadruga, tri pevačka društva, dva čitaonička društva i Srpski soko.

Kako napominje autor, ova knjiga je posvećena snazi pojedinca i malim ljudima.

– Upravo ti mali ljudi su pokazali da se slogom, željom za zajedništvom i druženjem može sačuvati kulturni i narodni identitet. Iz toga mi danas možemo crpiti ideju da, i u ovom vremenu, itekako možemo pregnuti i učiniti nešto za svoju zajednicu – poručio je autor.

Ovo delo objavljeno je u izdanju Kulturnog i naučnog centra “Milutin Milanković” iz Dalja, ima 333 strane i oko stotinjak fotografija. Fotografije i fotokopije dokumenata su iz Hrvatskog državnog arhiva, Državnog arhiva u Osijeku, Arhiva Jugoslavije, Hemeroteke Muzeja Slavonije, Matice srpske iz Novog Sada, Arhiva Srpske prvoslavne crkve u Osijeku te privatnog arhiva i fotoarhiva protojereja-stavrofora Lazara Miškovića. Objavljivanje knjige finansijski je podržao Grad Osijek.

Pored autora, o knjizi su govorili i Đorđe Nešić, upravnik Kulturnog i naučnog centra “Milutin Milanković”, doc.dr.sc. Slobodan Jelić, dr.sc. Milan Ivanović, jedan od recenzenata ove knjige i urednik izdanja Zdenko Samaržija, profesor filozofije i istorije.

Prema njegovim rečima, ova knjiga je za zajednicu Srba u Osijeku “zaštita od zaborava”.

– Ta knjiga je sjajan pokazatelj i Srbima iz Siska, Petrinje, Karlovca i drugih hrvatskih gradova da se može, da građe ima i da se samo ozbiljno treba time pozabaviti – rekao je Samaržija u izjavi za Radio Borovo.

Jedan od dvojice recenzenata, dr. sc. Milan Ivanović napominje da se plemena oslanjaju i razvijaju na mitovima, a građansko društvo se temelji na kulturnoj baštini.

– U vremenu izraženog nacionalizma i populizma, koje razvija mitove, ova knjiga je dobrodošla jer govori o kulturnoj baštini grada Osijeka i predstavlja prilog razvoju građanskog društva – napominje dr. Ivanović.

Uz dr. Ivanovića, recenzent izdanja je i akademik Velimir Ćerimović, a lektor i korektor Nikola Živković.

Upravnik Kulturnog i naučnog centra “Milutin Milanković” Đorđe Nešić podsetio je da je majka Milutina Milankovića, Jelisaveta, iz osječkog Donjeg grada i da potiče iz ugledne porodice Muačevića, a da je ovaj naučnik svetskog glasa bio osječki gimnazijalac.

– Milanković je pohađao Mušku realnu gimnaziju. To je današnja III. gimnazija u Osijeku ispred koje, kao što znate, ne stoji bista ovog naučnika. Pored toga Milanković je 1907. godine statički matematički proračun za rezervoar za vodu od milion litara, koji je naručio Grad Osijek, a učestvovao je i u rekonstrukciji svoda Osječke pivare – kazao je Nešić.

U programu je učestvovalo i Vukovarsko srpsko pevačko društvo “Javor”, zbratimljeno sa Srpskim pevačkim društvom “Gusle” iz Osijeka.

Pre promocije u Dalju, knjiga Zorana Miškovića predstavljena je 20. septembra u Osijeku, a u planu je i promocija u Zadru.

Zoran Mišković rođen je 1993. godine u Osijeku, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Medicinski fakultet završio je u Novom Sadu 2018. Član je Matice srpske od 2012. godine. Odgajan u porodici koja neguje tradicionalne i hrišćanske vrednosti, rano je iskazao ljubav i interes za kulturnu baštinu i istoriju. Od detinjstva je član SKD “Prosvjeta” podobora Osijek. Objavio je radove Vaso Atanasijević: doktorska disertacija odbranjena u Pešti 1826.; Srpsko pevačko društvo “Gusle” i Zadužbine kao faktor očuvanja nacionalnog identiteta Srba u Osijeku.

Više u “Pozivnici”, emisiji iz kulture Radio Borova, koja je na našem programu sutra od 12 časova i 10 minuta.

D.Z.